📖 واژهنامه اصطلاحات فنی
توضیح ساده هر اصطلاح جدول مشخصات — از AMOLED تا Throttling.
AMOLED
نمایشگر OLED با ماتریس فعال: هر پیکسل نور خودش را تولید میکند؛ سیاهی واقعی، رنگهای اشباع و مصرف کمتر نسبت به LCD. تقریباً همه پرچمداران امروزی AMOLED هستند.
OLED
فناوری نمایشگر دیود نورگسیل آلی. مانند AMOLED هر پیکسل جداگانه روشن میشود و پیکسل سیاه تقریباً برقی مصرف نمیکند.
IPS LCD
نمایشگر LCD با ساختار IPS: پنل کریستالی با نور پسزمینه. ارزانتر و روشنتر در نور آفتاب، اما سیاهیها خاکستری و مصرف باتری بیشتر است.
LTPO
بستر نیمههادی LTPO که اجازه میدهد نرخ نوسازی نمایشگر بین ۱ تا ۱۲۰ هرتز متغیر باشد و در محتوای ثابت باتری زیادی ذخیره میکند.
Refresh Rate
تعداد دفعات تازهسازی تصویر در ثانیه بر حسب هرتز. ۶۰ هرتز استاندارد است، ۹۰ تا ۱۲۰ هرتز اسکرول را روانتر میکند و بالای ۱۴۴ هرتز برای گیمرهاست.
PPI (Pixels Per Inch)
تراکم پیکسل: تعداد پیکسل در هر اینچ نمایشگر. بالای حدود ۴۵۰ PPI چشم انسان در فاصله معمول پیکسلها را جدا نمیبیند.
Chipset / SoC
مغز گوشی: CPU، GPU، مودم و پردازنده هوش مصنوعی روی یک چیپ (اسنپدراگون، دیمنسیتی، سری A، تنسور). سرعت، گیمینگ و مصرف را تعیین میکند.
AnTuTu Benchmark
محبوبترین بنچمارک موبایل که CPU، GPU، حافظه و تجربه کاربری را میسنجد و یک امتیاز کلی میدهد. پرچمداران ۲۰۲۴-۲۰۲۵ به ۲ تا ۲.۷ میلیون امتیاز میرسند.
Geekbench 6
بنچمارک چندسکویی با دو امتیاز: تکهستهای (پاسخدهی اپها) و چندهستهای (کارهای سنگین مثل رندر ویدیو).
GPU
پردازنده گرافیکی: بازی، جلوههای ویدیو و رابط کاربری را رندر میکند. خانوادههای اصلی: Adreno، Mali/Immortalis و GPU اپل.
CPU
پردازنده مرکزی. CPUهای موبایل از معماری big.LITTLE استفاده میکنند: هستههای پرسرعت برای کارهای سنگین و هستههای کممصرف برای کارهای پسزمینه.
RAM
حافظه موقت برای اپها. ۶ تا ۸ گیگابایت در ۲۰۲۵ راحت است؛ کمتر یعنی بارگذاری مجدد اپها و بیشتر یعنی چندکارهگری بهتر.
UFS Storage
استاندارد حافظه فلش UFS — مشابه SSD. نسخههای 3.1 و 4.0 چند برابر سریعتر از eMMC قدیمی در گوشیهای خیلی ارزان هستند.
microSD / Expandable Storage
اسلات کارت حافظه برای افزایش فضا. در پرچمداران کمتر دیده میشود ولی در گوشیهای اقتصادی هنوز رایج است.
eSIM
پروفایل سیمکارت ذخیرهشده روی چیپ گوشی بهجای کارت پلاستیکی؛ بدون تعویض فیزیکی میتوانید اپراتور عوض کنید.
5G
نسل پنجم شبکه موبایل: سرعت بسیار بالاتر و تأخیر کمتر. Sub-6 رایج است و mmWave محدود به شهرهای پرتراکم آمریکا.
NFC
ارتباط میدان نزدیک برای پرداخت بدون تماس (Google Wallet، اپلپی)، کارت مترو و جفتسازی سریع دستگاهها.
IP Rating
درجه محافظت در برابر نفوذ. IP54 مقاوم به پاشش؛ IP67 یک متر آب شیرین به مدت ۳۰ دقیقه؛ IP68 بیش از یک متر (طبق اعلام سازنده).
Gorilla Glass
شیشه سختشده شرکت کورنینگ. نسلهای Victus و Armor مقاومت ضربه و خش را بالا میبرند و Armor 2 بازتاب نور را هم کم میکند.
Fast Charging
شارژ توان بالا (۲۵ تا ۲۴۰ وات). مدیریت حرارت مهم است: شارژرهای خوب بعد از ۵۰ تا ۸۰ درصد سرعت را کم میکنند تا باتری سالم بماند.
Wireless Charging
شارژ از طریق القای الکترومغناطیسی Qi (۵ تا ۵۰ وات). کندتر از کابل اما راحت؛ شارژ بیسیم معکوس میتواند هدفون را هم شارژ کند.
mAh (milliamp-hour)
واحد ظرفیت باتری. ۴۵۰۰ تا ۵۰۰۰ میلیآمپر ساعت نُرم ۲۰۲۵ است؛ به همراه چیپ بهینه، بیشتر از عدد خام بر شارژدهی واقعی اثر میگذارد.
OIS (Optical Stabilization)
المان شناور لنز لرزش دست را خنثی میکند؛ نتیجه عکس ویدیوی تمیزتر مخصوصاً در نور کم.
EIS (Electronic Stabilization)
استabilهسازی نرمافزاری با برش و جابهجایی فریمها برای ویدیوی روانتر؛ معمولاً همراه OIS استفاده میشود.
Ultrawide Camera
دوربین دوم با میدان دید بیش از ۱۲۰ درجه برای عکس منظره، معماری و ماکرو.
Telephoto / Periscope Zoom
دوربین زوم اپتیکال (۲ تا ۱۰ برابر). طراحی پریسکوپی نور را درون بدنه میشکند تا زوم ۵ برابر به بالا بدون برجستگی بزرگ ممکن شود.
Megapixel
یک میلیون پیکسل؛ رزولوشن عکس. اندازه سنسور و پردازش مهمتر از عدد مگاپیکسل خالی هستند.
Aperture (f-number)
میزان باز شدن دیافراگم (معمولاً f/1.4 تا f/2.2). عدد کوچکتر یعنی نور بیشتر و عکسهای بهتر در تاریکی.
HDR
دامنه دینامیکی بالا چند نوردهی را ترکیب میکند تا آسمان روشن و سایه تاریک جزئیات داشته باشند؛ نمایشگرهای HDR10+ ویدیوی غنیتری نشان میدهند.
Night Mode
عکاسی محاسباتی با نوردهی طولانی که صحنه تاریک را روشن و نویز را کم میکند، بدون فلاش.
Screen-On Time
ساعت استفاده فعال از نمایشگر در هر شارژ — عادلانهترین سنجه باتری. پرچمداران امروزی ۶ تا ۱۰ ساعت SOT میدهند.
USB-C
کانکتور بیضی دوطرفه که تقریباً همه گوشیها دارند. سرعت متفاوت است: از USB 2.0 در ارزانها تا USB 3.2/Thunderbolt در پرچمداران.
Dual SIM
دو اسلات سیمکارت (یا سیمکارت + eSIM) برای شماره شخصی و کاری یا استفاده از اینترنت محلی در سفر.
Bluetooth Codecs
استانداردهای فشردهسازی صدا در بلوتوث: SBC پایه، AAC (اپل)، aptX و LDAC (کیفیت بالا). کدک بهتر یعنی صدای بیسیم باکیفیتتر.
Throttling
کاهش خودکار سرعت چیپ هنگام داغ شدن برای محافظت از سختافزار؛ در بازیهای طولانی افت فریم میدهد.